Lesbos als vakantiebestemming
Befaamd en beroemd. Lesbos is een eiland dat ik jaren geleden op afstand leerde kennen, net als vele anderen, vanwege de hartverscheurende beelden van het toenmalige vluchtelingenkamp Moria en de berichtgeving over honderden verdrinkingen in de Egeïsche zee. Het doen van vrijwilligerswerk op het opnieuw opgebouwde kamp vanuit Artikel 1, na een brand in 2020, is voor mij aanleiding om Lesbos te bezoeken. Wat ik daar zal ontdekken is dat Lesbos ook, hoe duaal het ook aanvoelt, een prachtige vakantiebestemming is. Ik vertel je graag over alle kanten van Lesbos!

Lesbos is een van de drie grootste Griekse eilanden en het landschap staat bol van variatie omdat je er bergen, bossen, stranden en vele olijfboomgaarden tegenkomt. Ik ben onder de indruk van de middeleeuwse kastelen, warmwaterbronnen en literaire geschiedenis. Hoe tof om je te verdiepen in de rol die beroemde dichteres Sappho heeft gespeeld in het op de kaart zetten van deze Griekse archipel! Het openbaar vervoer rijdt beperkt en is niet super betrouwbaar. Omdat taxi’s duur kunnen zijn, huur ik een auto bij de accommodatie. Het huren van een auto blijkt een uitkomst en zorgt ervoor dat ik snel kan schakelen tussen het vrijwilligerswerk en het ontdekken van het eiland. Ik ben altijd wel te vinden voor het warme, relatief droge, mediterrane klimaat en zo ook nu. Ik bezoek Lesbos eind juni en dan tikt het kwik regelmatig de 40 graden aan. Mij maak je daar blij mee, maar weeg voor jezelf af of juni of september misschien passender is.

Alarmnummers
* Algemeen alarmnummer: 112
* Politie: 100
* Ambulance: 166

Nederlandse ambassade
Leoforos Vassileos Konstantinou 5-7
10674 Athene
Griekenland
T: 0030 210 725 49 00

Adres accommodatie (Sappho studios & car rentals):
Sappho studios & car rentals
Kosta Kenteri 25, Mytilini
81100, Griekenland
T: 0030 697 224 64 72

Mijn verblijf – Sappho studios & car rentals
Je krijgt het beste van twee werelden bij Sappho studios. De studio is ruim en dagelijks maak ik mijn eigen ontbijtje klaar voordat ik ga werken. ‘s Avonds is het studio appartement aan kant gemaakt en koelt de airco vriendelijk. De locatie is top, een lokale supermarkt vind je om de hoek en eigenaar Stratos helpt je werkelijk met alles. De bedden liggen goed, het balkon is een goede plek om je dag te starten en het complex bevindt zich op nog geen 10 minuten rijafstand van het centrum van Mytilini.

Tien dagen aan het werk voor stichting ‘Because We Carry’ die vrouwen en kinderen op de vlucht ondersteunt. Zó mooi! En ja, ook zo ingewikkeld. Ingewikkeld omdat ik vooral veerkracht en inventiviteit herken, die ik al zo vaak heb gezien bij mensen die zulke (soms letterlijke) stormen hebben getrotseerd. Mensen die vaak onder hun niveau aan het werk zijn vanwege hun afkomst en diezelfde mensen maken er het allerbeste van op een kamp waar ik mijn dochter het liefst nog geen uur zou laten spelen. Ik deel kleding uit, maak schoon, dans op diverse muziek met deze vrouwen, sorteer gedoneerde spullen en klus mee op het werkterrein van Because We Carry. Inzet, hulp en donaties zijn zo hard nodig voor mensen op de vlucht die op Lesbos nog dagelijks geconfronteerd worden met illegale pushbacks op Europese wateren en falend Europees migratiebeleid. Dat het ook belangrijk is om oog te hebben voor de belangen van locals en over hoe het nu echt allemaal zit op Lesbos, bespreek ik in deze podcast aflevering. Luister je mee?

Zondagochtend vroeg sta ik voor de ingang van het grootste park ter wereld met versteende bomen, in het westen van Lesbos. Het versteende woud of ‘The petrified forest’ is 20 miljoen jaar geleden in de prehistorie ontstaan, toen vulkanisch materiaal het bos bedekte en versteende. Het is aan te raden hier op tijd te komen omdat vanwege de oplopende hitte, het gebrek aan beschutting en faciliteiten en de mogelijk toenemende wind in de loop van de dag. Je entreeticket voor het woud, dat sinds 2015 op de UNESCO-werelderfgoed staat, beslaat in totaal zo’n 150 km² en geeft je tevens toegang tot het Natuurhistorisch Museum in Sigri.

Dit museum is opgedeeld in een aantal thema’s zoals de ontwikkeling van het leven op aarde en de flora en fauna van het versteende woud, maar ook geologische vondsten bevinden zich hier zoals fossielen van zeldzame planten en dieren, mineralen en vulkaanrotsen. In het woud zijn meerdere routes, behoorlijk onduidelijk, aangegeven van 0,5 uur of van 1,5 uur. Ik geniet het meest van de prachtige wandeling van 1,5 in het Griekse landschap en dat is voor mij het grootste spektakel. Het museum kun je overslaan, de ochtendwandeling zeker niet. Je doet er verstandig aan de entreeticket van tevoren online te bestellen als je niet contant wilt betalen, omdat er niet altijd bereik is op locatie.

Een knusse, gezellige, kneuterige bedoeling in het noorden van Lesbos: Petra. Het dorpje dankt haar naam, Petra betekent ‘steen’, aan de vulkanische rots die met 40 meter hoogte het kleine centrum in tweeën splitst. Petra is een bescheiden, toeristisch samenzijn dat aanzet tot slenteren door de straatjes en steegjes vol met winkeltjes en lokale producten. Je zult dus zeker toeristen tegenkomen, maar ook locals. De bomen die over de steegjes heen gewaaierd zijn, geven een prettige sfeer en de nodige verkoeling. De rots, die het van je vraagt 114 treden de baas te zijn, beklim je natuurlijk als je hier bent. Het uitzicht bezorgt je geen hallelujah moment, maar het kerkje op de top dat je ook kunt bezoeken, Panagia Glykofilousa, is mooi. Je kijkt uit over de kuststrook waar een fijn strand zou zijn en waar wandelroutes omheen gelegen zijn, aldus een local die ik hierover spreek. Ik houd het deze middag bij het opsnuiven van de sfeer van Petra en geniet vooral van de steiger in het water, compleet met Griekse vlag.

Het dorp Molyvos is niet alleen het paradepaardje van reisbureaus, maar ook die van locals. Iedere Griek die ik om tips vraag, start het rijtje bezienswaardigheden onbetwist met Molyvos. Ik arriveer er op een warme zondagmiddag en kronkel mijn weg naar boven, door de pittoreske straatjes waarvan iedere hoek een foto verdient. Molyvos is namelijk tegen een hoge heuvel gebouwd en bovenop die heuvel prijkt het beroemde kasteel. Omdat ik mijn tijd neem tijdens het slenteren tussen de romantische huisjes en panoramische vergezichten, is het kasteel net dicht wanneer ik boven arriveer. Als je het kasteel van Molyvos wilt bezoeken, check dan van tevoren de openingstijden. Het panoramaterras ‘Byzantino’ biedt gelukkig uitkomst waarover je hier meer kunt lezen. Mijn inschatting is dat je je in Molyvos makkelijk een halve dag kunt vermaken als je de tijd neemt, het kasteel bezoekt en afsluit in de idyllische vissershaven inclusief taverna’s. Een goed idee is om een zonsondergang mee te pikken in deze sfeervolle haven; drankje erbij, rug in een lekkere stoel en blik op oneindig. Enjoy!

Klein in omvang, groot in aaibaarheid. De knusse haven van Skala Sykaminia is in staat je nog meer af te remmen dan dat andere dorpjes op Lesbos dat doen. Skala Sikaminia ligt aan de kust en de taverna’s nodigen uit tot een lange zit. Kleurrijke bootjes steken af tegen het witte kerkje op een rots in de zee. Dat kerkje heet ‘Panagia Gorgona’. Het eerste woord betekent zeemeermin in het Grieks en het kerkje dankt zijn naam aan een bijzondere muurschildering die hier werd gevonden: Een lokale kunstschilder beeldde Maria gedeeltelijk af als zeemeermin, met in de ene hand een vissersboot en in de andere hand de drietand van Poseidon. De schildering is helaas niet meer te zien in het kerkje, maar volgens locals is de vertelde historie belangrijker dan het bewijs hiervoor. Het is overigens ook een geliefde locatie voor doopfeesten en bruiloften, vanwege de schilderachtige ligging. Lokale gerechten die ik hier ontdek zijn ‘gkiouzlemedes’ (bladerdeeg gevuld met kaas en munt) en ‘louloudia gemista’ (gevulde courgettebloemen). Yum yum!

Volgens medereizigers behoort Agios Ermogenis beach tot de allermooiste stranden van Lesbos. Ten zuiden van hoofdstad Mytilini vind je deze 100 meter lange baai tussen de naaldbomen die zorgen voor natuurlijke schaduwplekken. Ik ben hier op een doordeweekse avond omdat ik gewaarschuwd ben voor de drukte in het weekend. Verder is het fijn dat er een paar faciliteiten te vinden zijn, zoals een taverne om iets te eten of te drinken (welke om 20.00 uur sloot toen ik er was op een maandagavond) en de mogelijkheid een parasol en bedje te huren. De onderwaterwereld is de moeite waard, vooral in de buurt van de rotsen waar het water kraakhelder is. Snorkelset mee dus! Dit strand, in de volksmond ‘watermelon beach’ genoemd, is meer dan een fijne afsluiter van je dag. De kleine blauw-witte kapel in de baai maakt Agios Ermogenis beach bovendien tot een charmant geheel.

Fijn plekje dit! Na een werkdag land ik in een rustige, sfeervolle baai die ongehaast aanvoelt. Het goudgele strand, bestaande uit zand en kleine kiezels, ligt als een Griekse ansichtkaart tussen de heuvels. Ik vind het er sfeervol en een fijne plek om te zijn aan het einde van de middag. De tavernes, beach bars vrij vertaald, serveren eenvoudige Griekse gerechten en het lekkerste toetje is het prachtige uitzicht over de heldere, Egeïsche zee. De zee is hier, behalve kraakhelder, meestal kalm, het water loopt geleidelijk af en langs de rotsen kun je fijn snorkelen. Juist het ontbreken van een overdreven toeristische sfeer, maakt dit zo’n uitnodigende plek waar locals zich ook goed vermaken. Je kunt een strandbedje huren en dat is een aanrader als je de pittoreske omgeving op je gemak op je in wil laten werken. Je leest het al, Tarti Beach is een ‘go to’.

Eerst de achtergrond: Lesbos is ontstaan vanuit twee vulkanen. Deze zijn niet meer actief, maar hebben wel gezorgd voor het ontstaan van bijzondere natuurverschijnselen zoals diverse warmwaterbronnen. Het schijnt dat de bronnen een geneeskrachtige werking hebben voor verschillende kwalen. Hoe het zo zij, voor mij is dit het toppunt van ‘me time’. De Thermes Gera Hot Springs liggen verscholen aan de rand van de Golf van Gera, maar ook in Eftalou en Polichnitos vind je een aantal van deze warmwaterbronnen. De ligging van deze thermen is alleen al een reden om een bezoek te brengen, wat een uitzicht!

De temperatuur van het water is comfortabel warm in de verschillende, stenen baden. Wat echter ook tof is, is dat je ook toegang hebt tot de zee waar je kunt afkoelen en zo de temperaturen naar smaak kan afwisselen. De drankjes worden opgenomen vanuit de jacuzzi’s en baden en voor een paar euro heb je hier een mega ontspannen ervaring in een natuurlijke omgeving. De locatie zelf is eenvoudig en authentiek, zonder overbodige franje, wat juist bijdraagt aan die sereniteit. Wat nog de meeste meditatieve rust op mij uitstraalt, is de stille, groene baai waarover je uitkijkt. Op deze plek denk ik ook aan alle mensen op de vlucht die ik heb gesproken en aangehoord deze week. Het duale gevoel van de mooie en de andere kanten van het eiland Lesbos, komen even samen. Hier, in het warme water.

Een tijdloze sfeer in een betoverend bergdorpje aan de oostkant van Lesbos: Welkom in Agiassos. Wat is het hier ‘cozy’! De smalle steegjes, de vrolijk beschilderde huizen en het lokale, dorpse leven kleur deze plek in. In het hart van het dorp staat de indrukwekkende ‘Panagia’ kerk, een pelgrimsoord met een bijna magische uitstraling. De kronkelende straatjes zijn gevuld met kleine winkeltjes waar lokale ambachtslieden keramiek, houtsnijwerk en handgeweven stoffen verkopen. Je ruikt er vaak de geur van versgebakken zoetigheden die uit de traditionele bakkerijen komen en dat maakte ook dat een lunch zonder brood bijna onvindbaar blijkt. Agiassos ligt tegen de groene flanken van de Olympus berg, waardoor het omringd is door dichte kastanjebossen en koele berglucht. Locals vertellen mij dat de omgeving ideaal is voor korte wandelingen of rustige momenten met uitzicht over het landschap. Agiasos is populair, maar ook klein en toegankelijk waardoor het toch authentiek aanvoelt.

Het mini vissersdorpje Kalloni, gelegen aan de noordwestkant van de baai van Kalloni op Lesbos, is zo’n plek waar je meteen het rustige ritme van het eiland voelt. Het is klein, vriendelijk en heerlijk Grieks. Wat mij betreft is de haven, met dorpspleintje, het kloppend hart van deze lokale trekpleister. Hier dobberen kleurrijke vissersbootjes in het water en zie je lokale vissers bezig met hun dagelijkse vangst. Het is een plek waar je geen grote bezienswaardigheden bezoekt, maar juist zonder moeite een tijdje blijft hangen, gewoon om de sfeer op te snuiven. Ik ben hier aan het begin van de avond en zie het dorpje tot leven komen in de vorm van het vollopen van sfeervolle terrassen, gezellige restaurantjes en andere typische eilandgeluiden. Ik heb de moeite genomen een paar rondjes door de straten achter de ‘boulevard’ te rijden, maar dat is niet waar je moet zijn.

Als het zo uitkomt, kun je tijdens de zonsondergang, route 36 naar Kalloni rijden. De weg slingert langs de Baai van Kalloni, waar je de reflectie van de zon op het water ziet glinsteren en je uitgestrekte zoutpannen en wetlands tegenkomt, waar flamingo’s en andere vogels hun thuis hebben. Af en toe opent het landschap zich naar de westkust, waardoor je een glimp opvangt van de Egeïsche Zee en de ondergaande zon. Kortom, welkom op deze ‘sunset route’. Wat een magisch stukje Lesbos dat me vervolgens naar een van de uitnodigende terrassen van Kalloni brengt. Absoluut een aanrader!

Hoe vroeg de stad ontwaakt in de ochtend, zo vlot sluit Mytilini op het heetst van de dag. Dat is niet voor niks, want de zon brandt goed vanaf 13.00 uur. De horeca blijft overigens open, maar vooral de winkels houden het voor gezien tijdens siësta uren. Mytilini, de hoofdstad van Lesbos, bruist van historie, cultuur en gezellige bedrijvigheid. Gelegen aan de oostkust van het eiland, biedt de stad een charmante mix van traditionele Griekse architectuur en Ottomaanse invloeden. Op basis van praktische haalbaarheid en met de vurige wens deze dag af te sluiten op het strand, maak ik deze looproute langs hoogtepunten van Mytilini. Het oude centrum nodigt uit om door de smalle steegjes te dwalen, langs tavernes, cafés en kleine winkeltjes vol lokale producten. Als de zon zakt komt de stad echt tot leven en licht de haven op, spelen straatmuzikanten hun melodieën en de geur van versgebakken baklava of gegrilde vis hangt in de lucht.

Charamida Beach aan de noordkust van Lesbos is een rustige ontsnapping aan de drukte van, bijvoorbeeld, een stad als Mytilini. Wat een heerlijke combinatie is dat! Met een kiezelstrand, kristalhelder water en bergachtige rotsen is het de perfecte plek om te zwemmen, snorkelen of gewoon bij te blazen. Ik maak dankbaar gebruik van de te huren bedjes en de service bij de bar. Verder dan gekoelde drankjes en snacks komen we niet op deze zaterdagmiddag, maar wat hebben we nog meer nodig? Locals weten deze plek in het weekend ook goed te vinden, maar het doet wat mij betreft niet af aan de fijne vibe. Het strand is omgeven door kleine kliffen, rotsformaties die uitnodigen om te verkennen en geven het geheel een ruige charme. Juist op het strandbedje op dit strand reflecteer ik op mijn Griekse week, denk ik aan de 800 mensen op de vlucht die zijn verdronken tijdens hun reis naar Lesbos en tel ik mijn voorrechten. Het zijn er ontzettend veel.

Ευχαριστώ Ελλάδα, until we meet again!