Een kleurrijke, veelzijdige mix op een eiland waar je Maltese, Italiaanse en Arabische invloeden ziet samenkomen. Malta is een eilandengroep die ik al jaren van een afstandje bewonderde, vooral vanwege de rijke geschiedenis en de strategische rol die het eeuwenlang speelde in de Middellandse Zee. De verhalen over de Ridderorden, de indrukwekkende vestingwerken en de levendige cultuur maakten nieuwsgierig. Maar ook de reputatie van het zeewater, de overzichtelijkheid van het eiland en de toegankelijkheid van Malta als bestemming voor een ‘workation’, brengen me er naar toe. Malta is een archipel van drie bewoonde eilanden, namelijk Malta, Gozo en Comino, met elk een eigen karakter. Het landschap brengt wat ik al hoopte een verrassende diversiteit; van gouden zandstranden en azuurblauwe baaien tot indrukwekkende kliffen en groene valleien. Heerlijk!

Ik ben onder de indruk van de barokke architectuur, de prehistorische tempels en de levendige havensteden die het bekende mediterrane karakter dragen. Wij dwalen graag door de smalle straatjes van een stad als Valletta, een stad die door UNESCO tot werelderfgoed is uitgeroepen en in april toffe vuurwerkshows host. Het openbaar vervoer is goed geregeld, maar met kinderen biedt een eigen huurauto uitkomst op het eiland. Het klimaat is heerlijk, met milde winters en warme zomers. Wij bezoeken Malta in april/mei; op een moment dat de temperaturen rond de 25 graden bungelen en het toerisme nog niet echt op gang is gekomen. Het zeewater is nog erg koud in deze maanden. Heb jij, net als ik, een kind voor wie zwemmen tot de hoogtepunten van een reis behoort? Overweeg dan een accommodatie te boeken met zwembad of bezoek Malta in hartje zomer.

In geval van nood
Algemeen alarmnummer: 112

Nederlandse vertegenwoordiging
Whitehall Mansions
3rd floor ix-Xatt Ta’ Xbiex
Ta’ Xbiex XBX 1026
Malta
T: +35 621 313 980

Adres accommodatie (Triq Andrew Cunningham Delmar)
Triq Andrew Cunningham Delmar
San Pawl il-Baħar
T: 0035699702746

Mijn verblijf – Triq Andrew Cunningham Delmar: In deze download schrijf ik al over hoe je het jezelf vooral gemakkelijk moet maken, wat dat ook betekent. Ik herinner mezelf vaak aan ‘ruimte geeft ruimte’, wat dit riante appartement een fijne thuisbasis maakt. Tijdens deze workation, inclusief oppas, kun je je voorstellen hoe belangrijk het is dat iedereen een eigen ritme kan volgen. Er moet gewerkt worden, speelruimte is gewenst voor Elena en de pasta pesto smaakt het lekkerst in de buitenlucht op het balkon. Jammer dat dit appartement momenteel niet online staat, maar ieder vergelijkbaar complex is een aanrader. Ik let bij het boeken op parkeergelegenheid, ligging, een buitenruimte (hoe klein ook) en een leefkeuken als kloppend hart van het verblijf.

Natuurlijk begint deze lijst met tips over Gozo. Gozo is niet voor niets het favoriete eiland van veel Maltezen en reizigers die op zoek zijn naar authenticiteit en rust. Wij arriveren er op een zonnige ochtend met de veerboot vanuit Ċirkewwa en al tijdens de overtocht voel ik de sfeer veranderen: minder haast, meer groen en een heerlijke mix van landelijke en mediterrane sferen komen eraan. Het eiland is klein, maar wat een rijkdom aan bezienswaardigheden! Achteraf bekeken had ik graag een paar nachten op Malta opgegeven om hier te kunnen slapen om op een lager tempo nog meer van Gozo te ontdekken. Dat is misschien wel de belangrijkste tip: Indien mogelijk, combineer een bezoek aan Malta met een paar overnachtingen op Gozo. Als je het doet, zul je begrijpen waarom het een goed idee is.

Wij kiezen op het eiland zelf uiteindelijk voor een mix van vervoermiddelen: van de taxi voor snelle verplaatsingen, naar de lokale bus voor de ervaring tot de HopOn HopOff-bus voor de hoogtepunten. Ik merk al snel dat je met een huurauto veel flexibeler bent, zeker als je in een dag zoveel mogelijk wilt zien. Onze huurauto hadden we dus beter kunnen nemen op de boot! Aan de andere kant is de Hop On Hop Off-bus een gezellige manier om een eerste indruk te krijgen en Elena geniet intens van ons plekje bovenin, helemaal vooraan.

Mijn absolute favoriet van de dag is ‘The Blue Hole’; een natuurlijk zwembad, gevormd door een ingestorte zeegrot, waar je zwemt of snorkelt in het kristalheldere turquoise water. Het is, door zijn diepe, rustige wateren, onderwatergrotten en levendige mariene wereld, net alsof je in een openlucht aquarium zwemt. Wat een toffe plek! De route omlaag, naar The Blue Hole, gaat over een smal, steil pad met traptreden en losse stenen, dus niet ideaal voor mensen die minder mobiel zijn, kinderwagens of slecht schoeisel. Waterschoenen mee dus!

Vervoer: De Gozo Channel ferry vaart iedere 30 of 45 minuten, vanaf Ċirkewwa naar Gozo, afhankelijk van de drukte. De overtocht duurt slechts 20 minuten en je kunt aan boord stappen, met of zonder voertuig. Je hebt geen ticket nodig voor de heenweg: je betaalt pas bij de terugreis, waarbij het ticket automatisch een retourtje is. De ferry zelf is comfortabel, met ruime zitplaatsen, toiletten en eetgelegenheden. Je hoeft niet te reserveren, maar check de actuele tijden via deze link. Bij aankomst in Mġarr koop je eenvoudig je retourticket bij het loket of in de auto bij de tolpoortjes. Handig, snel en stressvrij!

Deze serie zeegrotten staan bekend om het kristalheldere, turquoise water dat schittert in het zonlicht, vooral op bepaalde tijdstippen. Het voortdurende erosieproces, veroorzaakt door de golven die tegen de kalkstenen kliffen slaan, heeft geleid tot de vorming van deze grote, boogvormige ‘Blue Grotto’ van zo’n 30 meter hoog en aangrenzende grotten en rotsformaties als ‘Honeymoon Cave’ en ‘Cats Cave’ die je met een bootje van dichtbij kunt bewonderen. Het spectaculaire kleurenspel ontstaat doordat het zonlicht door het water wordt weerkaatst en de grotten verlicht, waardoor een magische blauwe gloed ontstaat. Omdat de grot in het zuidoosten van het eiland ligt, is het licht het mooist in de zomer, tussen zonsopgang en de middag. Op heldere dagen schijnt de zon dan precies op de juiste plek, waardoor het water oplicht in die magische blauwe tinten die de Blue Grotto zo bijzonder maken en om geroemd wordt. Verwar Blue Grotto overigens niet, zoals ik, met de bekende ‘Blue Lagoon’ op het andere eiland Comino. Dat zou onhandig zijn ;). Kortom, dat je natuurschoon gaat aanschouwen, staat wel vast. Maar hoe?

Onze ervaring begint om 10.00 uur en we zijn net op tijd om de laatste parkeerplek te bemachtigen in het kleine dorpje Wied iz zurrieq. Dat blijkt echter ook meteen een voorbode van wat komen gaat; ik krijg al snel een enorme mensenmassa in het vizier omdat bij de opstapplaats van de boten al rijen toeristen wachten. Hordes mensen worden op een rap tempo ingeladen na een behoorlijke wachttijd in verschillende rijen, zowel de rij voor de kaartjes als die voor de boot zelf. De bootrit is kort en ja, je ziet moeder natuur eventjes op haar best. Maar toch voelt het op deze manier zo uitgemolken dat we graag van deze ‘lopende band’ afstappen.

Hoe dan wel? De boten varen ‘pas’ vanaf 9:00 uur, maar je kunt natuurlijk wel zorgen dat je (een van) de eersten bent. Daarmee omzeil je een deel van de chaos. Je zou na de boottocht een korte duik kunnen nemen bij de opstapplaats, zoals velen voor en na je ook zullen doen, en je vervolgens kunnen nestelen op het ‘Blue Wall and Grotto Viewpoint’ van waar je de locatie vindt via deze link. In mijn ogen creëer je op deze manier de minst gehaaste en meest optimale ervaring bij een plek die terecht als een hoogtepunt wordt beschouwd op Malta.

Wij combineren een bezoek aan ‘Blue Grotto’ met een lunch en ontspannen middag in het zuiden van Malta, in vissersdorpje Marsaxlokk (‘Marsa’ betekent ‘poort’ en ‘xlokk’ betekent ‘zuidoosten’ in het Maltee). Charmant, relaxt en pittoresk! We slenteren door het kleurrijke dorp over het gezellige dorpsplein, fotograferen de iconische Luzzu boten met hun levendige kleuren en genieten van een frisse lunch in de haven. Als je naar Marsaxlokk gaat, doe dat dan vooral op zondag vanwege de weekmarkt waar je, tot ongeveer 14.00 uur, tussen de locals kunt snuffelen. De oneindige stapels vis en eventuele ‘bewerking’ door locals, jagen Elena trouwens de stuipen op het lijf, dus ik heb het rondje over de markt later nog een keertje alleen gedaan. Het hart van Marsaxlokk wordt gevormd door de verzameling traditionele vissersbootjes in de haven, de Luzzu boten. Veelal versierd met het Fenicische ‘Oog van Osiris’ dat zorgt voor bescherming op zee, hebben de Luzzu boten allemaal een eigen kleur met bijbehorende betekenis.

• Rood en wit (de officiële kleuren van Malta)
• Geel (de kleur van de zon)
• Blauw (de kleur van het water)
• Bruin (de kleur van de aarde)
• Groen (de kleur van hoop)

Iedere seconde worden er 3,2 Playmobil-poppetjes gemaakt en wereldwijd spelen kinderen met miljarden Playmobil-poppetjes; love these fun facts! Terwijl ik aan het werk ben in onze accommodatie, die daar overigens erg geschikt voor is, trekken de oppas en Elena eropuit. Zij vermaken zich de hele ochtend, inclusief lunch, bij Playmobil FunPark Malta. En de ervaring is positief! Het park is kleurrijk, de thema’s spreken aan omdat ze goed uitgewerkt en zichtbaar zijn in de aankleding en de lunch valt bovendien in de smaak. Deze plek is vooral geschikt voor kinderen tot 6 jaar, maar in het buitengedeelte kunnen kids tot 8 jaar ook nog goed uit de voeten. Omdat kinderen geboeid en geprikkeld blijven, kunnen ouders aan de zijkant zichtbaar ontspannen. Vakantie voor allebei dus! Je vindt deze plek overigens hier omdat Malta het thuis is voor een van de grootste Playmobil-fabrieken ter wereld, wat waarschijnlijk ook maakt dat de Playmobil hier betaalbaar is in te slaan. Laat het speelavontuur met piraten, kastelen, ridders en andere sprookjesfiguren maar beginnen!

Valletta, de hoofdstad van Malta, staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en is een geschikte bestemming voor foodies, geschiedenisliefhebbers en reizigers die dol zijn op het tempo van het Mediterrane leven. Deze compacte, barokke stad is perfect om te voet te ontdekken, en elke straat, elk plein en elk gebouw vertelt een verhaal. Wij lopen deze route en ik heb spijt dat ik me van tevoren niet beter heb ingelezen; dat zou van grote toegevoegde waarde zijn geweest. Valletta is een stad doordrenkt van een geschiedenis die in het teken staat van strategische veroveringen en culturele mengelingen: van Fenicische handelsposten en Romeinse kolonies tot Arabische invloeden, de heroïsche Ridders van Sint Jan en uiteindelijk Britse heerschappij.

De straten zijn smal, de heuvels soms steil, de fonteinen spuiten en in Valletta is het fijn. Onderweg kom je toffe tentjes tegen waar je kunt stoppen voor een Maltese ‘ftira’, een ijskoffie of een lokaal biertje. Wij vinden in de Lower Barrakka Gardens een perfecte spot voor een verkoelend drankje, wat een heerlijke setting! Probeer zeker de ‘pastizzi’, gefrituurde deegzakjes met ricotta of erwtenpuree, bij een van de bakkers in de stad. En ja, in Valletta kan het druk zijn, vooral in het hoogseizoen. Maar dat neemt niet weg dat het een van de mooiste en meest sfeervolle steden van Europa is. Dat kenmerkt Malta voor mij sowieso wel; er zijn pittoreske, rustige, prachtige plekken in overvloed, je moet er alleen soms een beetje naar zoeken. En je raadt het al, I got you!

Ik licht de hit van de dag er nog even uit: De Upper Barrakka Gardens in Valletta. We slaan broodjes en lekkernijen in bij de Spar een paar straten verder en genieten vervolgens van deze prachtige, rustige tuin op het hoogste punt van de stad, met een adembenemend uitzicht over de Grand Harbour en de Three Cities. Deze groene oase is heerlijk om te picknicken en biedt een welkome afwisseling en pauze van de drukte in het centrum, met bankjes, bloemen, planten en koud water in de fontein om lekker mee te kliederen.

Een unieke traditie is het dagelijkse kanonschot om 12:00 en om 16:00 uur, een ritueel dat teruggaat tot de tijd van de Maltese ridders. Het afvuren van de kanonnen herdenkt de marine en diende oorspronkelijk om de lokale bevolking de tijd aan te geven. Het ritueel trekt veel bezoekers en kan best verrassend hard klinken; ik schrok me natuurlijk rot de eerste keer! Je kunt het schouwspel gratis bewonderen vanaf het plateau, dat doen wij, maar als je dichterbij wilt staan, kost dat €3 per persoon.

De Upper Barrakka Gardens in Valletta zijn op verschillende manieren te bereiken. Je kunt te voet omhoog lopen via de smalle straatjes en trappen, wat ongeveer 15 minuten duurt vanaf de haven. Een snellere en leukere optie is om de gondelboot te nemen vanaf de Three Cities. Eenmaal aangekomen in Valletta, brengt een lift je voor €1,00 per persoon naar de tuinen. Een hoogtepunt voor Elena! Vergeet niet contant geld mee te nemen voor de gondel en de lift. Enjoy!

Toeristische plekken zijn met een reden toeristisch geworden, denk ik altijd maar. Want inderdaad, als je naar Malta reist, mag Mdina, ook wel ‘The Silent City’ genoemd, niet ontbreken. Deze betoverende stad was ooit de eerste hoofdstad van het eiland en ademt geschiedenis, romantiek en een vleugje mysterie. Gelegen op een heuvel biedt Mdina niet alleen een prachtig uitzicht over het hele eiland, maar ook een mix van middeleeuwse en barokke architectuur die je terugvoert in de tijd. Mdina, wat ‘stad’ betekent, kreeg haar naam tijdens de Arabische bezetting die 220 jaar duurde. Dit is dus zo’n plek waar je de samensmelting van Europese en Arabische sferen zo mooi treft en het terugziet in de smalle straatjes en de warme, gouden steen van de gebouwen.

Deze charmante stad, net naast de indrukwekkende Mdina, is een plek waar je de eeuwenoude geschiedenis van Malta kunt proeven. Van de Romeinse tijd tot de Arabische periode; Rabat is een smeltkroes van culturen en een welkome afwisseling met de drukte van Mdina. De plek die aanvoelt als een gezellig dorp zet aan tot rustig ronddwalen, lekker lunchen in een authentiek tentje, lees hier waar dan precies, en voelt meer ontspannen aan. Een bezoek aan de Catacomben van Sint Paulus is een unieke ervaring, al is deze bezienswaardigheid minder geschikt voor kinderen onder de 12 jaar. Dit vanwege smalle doorgangen en de toch wel serieuze en zware kost. ‘Lucky me’ dat Sylvana (de oppas) bij Elena wil blijven en ik die manier mag leren over hoe families eeuwen geleden hier hun overleden geliefden hier begroeven en herdachten. Ondanks dat er minder toeristische bezienswaardigheden zijn in Rabat, maakt dat de ervaring niet minder bijzonder, integendeel zelfs: Hier ervaar je het echte Maltese leven, tussen de fotogenieke steegjes, straatjes en verborgen plekjes.

Tja, als je kinderen aanspoort te onderhandelen, dan weet je dat je dat vroeg of laat een keertje terugkrijgt. Kortom, het was even genoeg geweest met de historische bezienswaardigheden en culturele hoogstandjes, er moest nu echt gezwommen worden, aldus Elena. Omdat Malta slechts een paar openbare zwembaden huisvest, vraagt dit verzoek om creativiteit. We komen uit bij het QAWRA Palace Resort & SPA, dichtbij onze accommodatie. We boeken een dagpas voor 60 euro per persoon, Elena krijgt gratis toegang. Deze ‘pas’ geeft toegang tot het strand van 10.00 uur tot 18.00 uur en is inclusief alle drankjes en lunch. Het wordt een enorm welkome middag die afwisseling brengt in onze ontdekkingstocht op Malta. Er heerst een klein beetje een ‘party vibe’, maar absoluut niet te erg. Het grote zwembad is diep, maar er zijn meerdere, ondiepe zwembaden waar Elena zich eindeloos lijkt te vermaken. Mooie palmbomen, goede drankjes en een lunchbuffet waar Elena haar ogen uitkijkt. Je rolt van de ene ontspanning in de andere. Voor een keertje mag het, nietwaar?

Tijdens deze workation op Malta ben ik hard aan het werk en heb ik het druk met alle reguliere werkzaamheden. Dat geldt zo mogelijk nog meer voor oppas Sylvana die ook mee is op deze trip. Ik ben haar niet alleen dankbaar voor de goede zorgen voor Elena, maar ook voor het vinden van kinder hotspots en daarmee het invullen van een afwisselend programma voor de kleine meid. Zo gaan ze samen spelen bij ‘Hotel Soreda’ in Qawra; hier bevindt zich een binnenspeelruimte die toegankelijk is voor 5 euro per persoon voor niet-hotelgasten. Qawra is op zich niet zo’n interessante plek; het is een klein stadje zonder culturele hoogtepunten dat direct naast Buġibba ligt.

De twee dorpen vloeien echter naadloos in elkaar over dat je nauwelijks merkt waar het ene ophoudt en het andere begint. Sommige toeristen vinden de enigszins levendige strook aan het water wel gezellig vol terrasjes, pizzeria’s en strandtentjes. In de middag maken Sylvana en Elena de onzichtbare oversteek naar ‘The San Anton Hotel’ in Bugibba. Want jawel, het buitenzwembad is het hele jaar door geopend volgens een medewerker en was deze keer helemaal voor hen alleen! Elena heeft zich er heerlijk vermaakt. Of het de bedoeling is dat er vaker niet-hotelgasten komen, weten we niet zeker, maar deze keer lieten ze ons gratis naar binnen. Iets met kind blij…

De Three Cities op Malta, Vittoriosa (ook wel Birgu), Senglea en Cospicua, zijn een absolute aanrader en mijn nummer 1 plek op het eiland. Deze pittoreske steden, verbonden door een voetgangersbrug, liggen op smalle schiereilanden recht tegenover Valletta en bieden verbluffende uitzichten en sfeervolle, smalle straatjes. Vittoriosa, de oudste van de drie, bestaat al sinds de middeleeuwen en is bekend van scènes uit de film ‘The Da Vinci Code’. Senglea en Cospicua, gesticht in de 16e en 17e eeuw, ademen ook geschiedenis.

Je bereikt de Three Cities gemakkelijk met de veerboot vanuit Valletta of met de Hop On Hop Off-bus. Wij parkeren onze huurauto gratis in Vittoriosa en steken over met de ferry naar Valletta voor een bezoek aan The Upper Barakka Gardens. Een goede combinatie, zeker als je voldoende tijd hebt op Malta, maar ik had graag het lage tempo aangehouden bij ‘The three cities’ en Valletta later bezocht.

De sfeer in de drie plaatjes is rustig en sereen, maar let op: er zijn veel trappen, dus een (inklapbare) buggy is een must als je met een baby of kleuter reist. We hebben flink gelopen en achteraf hadden we graag meer tijd gehad om alles te ontdekken. Gelukkig zijn er fonteintjes voor verkoeling onderweg waar Elena dan ook dankbaar gebruik van maakt. Een bezoek aan de Three Cities is echt de moeite waard en misschien is de beste tip je mee te laten voeren met het Mediterraanse ritme.

Toch nog een beetje de verborgen parel op Malta: de grote zeegrot met een ingestort dak, een soort ovaal rotsgat waar het turquoise water je uitnodigt voor een verfrissende duik. De smalle opening naar de Middellandse Zee maakt het hier binnen rustig en maakt het fenomeen op zich de moeite waard het eens te bekijken. Je bereikt de grot te voet (5 minuten lopen vanaf de parkeerplaats bij MaltaCampsite), per boot of kajak vanaf Armier Beach. Wij kiezen voor de ‘sunset’ versie. Dat betekent zoveel als dat we te voet een kijkje nemen bij Coral lagoon in de namiddag, Elena geniet van de korte tocht er naar toe vanwege de omliggende kalkstenen en wij de Maltese pastizzi opsmikkelen bij een uitgestrekt, prachtig uitzicht en zakkende zon.

Inmiddels een traditie op reis. Een of twee keer per reis boek ik een full body massage, bij voorkeur bij een Thaise massagepraktijk omdat het zo’n heerlijke technieken kent die altijd verlichting geven. Het is ook het moment dat ik (bijna) al mijn opvoedprincipes overboord gooi en Elena weet dat. En ze geniet daarvan ;). Ze krijgt een uur toegang tot een telefoonscherm en ze mag een zakje chips uitzoeken. Deze keer kom ik uit bij ‘Thai Way Massages’ in St Paul’s Bay. Je gaat daar niet naar toe voor het verbluffende interieur of oogstrelende aankleding, maar wel voor een kwalitatieve massage die je ook nog eens kunt boeken als duo. Cadeautje voor de oppas bijvoorbeeld :). Als ik veel ‘aan’ heb gestaan voor Elena en/of werk is een lichamelijke activiteit voor mij een fijne reset. Maar eigenlijk maakt het niet uit hoe je voor jezelf zorgt, als je het maar doet. 

Popeye Village is misschien wel de meest getipte plek om te bezoeken met kinderen. Dit kleurrijke dorpje, speciaal gebouwd voor de film ‘Popeye’ uit 1980 met Robin Williams, is nu een themapark waar je in de wereld van deze stripfiguren stapt. Omdat het thematisch zo tof is uitgewerkt, er interactieve spellen aanwezig zijn, dansoptredens te bewonderen en het aan zee ligt, dacht ik dat dit de hit van onze reis zou worden. Maar helaas, Elena is enorm onder de indruk, lees bang, van de theatershow waar we met onze neus bovenop zitten. Elena is net 4 jaar als we hier zijn en ik kan haar maar moeilijk afleiden met alle toffe onderdelen van het park. Na een uur geef ik toe aan het smeekbede om het park te verlaten. 

Mijn anti-tip voor Malta is Bay Street Shopping Complex in St. Julian’s, want soms gaan tips ook over de plekken waar je niet moet zijn (wat mij betreft). Op de laatste dag van onze reis willen we nog wat souvenirs scoren, iets met uitstelgedrag :). Elena is klaar met roadtrippen en rondkijken en dus rijden we richting Bay Street Shopping Complex in St. Julian’s. Het is een clean, glad geheel zonder charme en daarom niet zo mijn ding. We zijn letterlijk geen enkele winkel binnen gegaan vanwege de prijskaartjes, maar lunchen wel even bij ‘Rainforest Cafe’ en scoren nog een ijsje, waar je hier meer over kunt lezen. Nog los van de ervaring, is de verkeersdrukte in St. Julian’s en omstreken onwerkelijk. De wirwar aan toeterende auto’s en drukke sfeer doet af aan het beeld van het charmante Malta dat we hebben leren kennen. Jammer, maar gelukkig gaan er 14 tips vooraf aan deze anti-tip die Malta meer dan de moeite waard te bezoeken met kinderen!

Grazzi Malta, until we meet again!